Banner

Radiohead re-issues

Tom De Moor - 30 maart 2009



Dat Radiohead tot de meest invloedrijke groepen van de recente muziekgeschiedenis behoort, hoeven wij u na het aanklikken van dit artikel niet meer te vertellen. Ook een bespreking van 'Pablo Honey', 'The Bends' en 'OK Computer' zelf is ondertussen redundant geworden: deze drie platen staan samen met de maanlanding, de Britney-meltdown en de flamoes van Paris Hilton in het collectieve geheugen gegrift. Ze maakten in de nineties helden van vijf simpele jongens uit Abingdon en hebben - vooral in het geval van de laatstgenoemde twee dan - meer dan tien jaar na datum de tand des tijds grandioos doorstaan. Radioheads drie moderne klassiekers voordat de groep experimenteler paden opzocht, zijn nu heruitgegeven in drie speciale boxsets, die de oorspronkelijke plaat steeds vergezeld laten gaan van een tweede cd met b-kantjes, demo's en alternatieve versies alsook een dvd'tje dat clips en live-beelden uit de desbetreffende tijdsvakken bundelt.

Pablo Honey: *** 1/2

De dvd van 'Pablo Honey' zal ongetwijfeld de populairste uit het rijtje zijn, vooral omwille van de beelden uit de gig die de groep in de Londonse Astoria opvoerde in 1994. De opname van deze rauwe set van de groentjes die een jaar voordien met hun slackerhit 'Creep' een nieuwe stem gaven aan tiener-underachievers is immers sinds het einde van de jaren negentig de enige kans om het materiaal van hun debuut enigszins live te ervaren. Een goed gestoffeerd album met extraatjes vervolledigt dit pakket. De demo's en live-versies hierop zijn eerder een aardigheidje dan een ware verrijking: vaak blijven ze behoorlijk dicht bij het origineel plakken of zijn ze een vormexperiment dat de duimen moet leggen voor de albumversie - getuige de opgejutte demo van 'Thinking About You'. De ware schat hier zijn de nummers die de plaat niet haalden, waarvan velen kwalitatief niet moeten onderdoen voor hun studiomaatjes, zoals het uitgelaten 'Nothing Touches Me' (uit de BBC Radio One-sessie), de akoestische kampvuursong 'Banana Co.', het naar de Pumpkins knipogende 'Faithless, The Wonderboy' en last but definitely not least het broeierige 'Inside My Head', de geniale b-side van 'Creep'. Voor de verzamelaars onder ons vervoegt het singletje 'Pop Is Dead' bij deze ook eindelijk zijn albumkompanen. Voornamelijk geïnspireerd door slackerrock en grunge is 'Pablo Honey' het duidelijkst gebonden aan de negentiger jaren. Zonder de verdere carrière van Radiohead had 'Pablo Honey' nooit de status bereikt die het nu geniet en natuurlijk verbleekt het album in vergelijking met de latere artistieke uitdagingen, maar deze editie illustreert toch dat de groep zich dezer dagen ten onrechte van dit debuut distantieert.

The Bends: *****

Over genialiteit durven we pas spreken anno 'The Bends': de adembenemende tweede die het post-grunge gitaargeluid van 'Pablo Honey' opentrekt zonder de groepsgeest te verloochenen. Dertien jaar na datum flirt dit album nog steeds zonder ophouden met de perfectie, van de anthematische opener 'Planet Telex' tot de atmosferische epiloog 'Street Spirit 'Fade Out', die Muse nog steeds een lesje kan leren in het doseren van theatraliteit. De bijgevoegde cd toont bovendien dat Radiohead de parels zomaar voor het uitkiezen had. Het extra materiaal is van ongezien hoge kwaliteit en had in feite een extra album kunnen vullen. De B-kantjes vormen een staalkaart van de invloeden die op dat moment op de groep werkzaam waren: noiserock en shoegaze ('Permanent Daylight'), varsity rock ('Killer Cars'), onderkoelde elektronica ('Talk Show Host') en gitzwarte gitaarintrospectie ('You Never Wash Up After Yourself'). Geen wonder dat tracks als stoner-flirt 'The Trickster' en de betoverende liefdeskroniek 'Punchdrunk Lovesick Singelong' alsnog tot fanfavorieten uitgroeiden. Bijgevoegde live-versies voegen ditmaal wél een extra dimensie aan het oorspronkelijke materiaal toe; luister maar eens naar de tot tranens toe beroerende akoestische versie van 'Bullet Proof ... I Wish I was' of de grungy Radio One-sessie. De bijgevoegde dvd heeft natuurlijk de obligate videoclips in de aanbieding, maar is vooral interessant aangezien het met een bundeling van optredens uit 1994-1996 de evolutie van Radiohead live toont. Van de raspende eerste blik die op het nieuwe materiaal geworpen werd tijdens de Astoria-gig uit '94 en de jongensachtige 2 Meter Sessies uit februari 1995 tot de rockgoden die slechts drie maand later bij in 'Later ... With Jools Holland' van jetje geven, zien we een wereld van verschil.

OK Computer: *****

Radiohead stond op een tweespalt: de stadia opzoeken en een U2-status najagen of hun geluid verder uitwerken voorbij commerciële grenzen heen. De groep koos bij zijn derde plaat voor de laatste optie, zoals de beelden van de Jools Holland-opname op de 'OK Computer'-dvd - die met drie clips en drie live-tracks magerder uitgevallen is dan de andere twee - illustreren: hier zien we een groep die minder begaan is met indruk maken op het publiek dan wel volledig op te gaan in hun eigen materiaal en dit als een permanent in evolutie zijnd organisme op het podium willen gooien. Hoewel 'The Bends' de horizon van de groep al verbreedde, was 'OK Computer' aanvankelijk een harde noot om te kraken: een muzikaal patchwerk met nummers als 'Paranoid Android', die tussen verschillende genres meanderen. De overkoepelende thematiek rond de mechanisering van onze (post-)moderne consumptiemaatschappij verhoogde deze drempel alleen maar. Wie de moeite nam om deze te overstijgen, vond echter een album van een ongekende rijkdom voor een groep met dergelijk raakvlak in de industrie. Op het schijfje extra materiaal staan enkele nummers die eigenlijk als een uitgelezen overgang tussen de tweede en de derde langspeler kunnen fungeren. De venijnige rockertjes 'Pearly' en 'Palo Alto' bijten zich met hun scherpe hoektanden nog deels in het vorige tijdvak vast. 'Polyethylene (Parts 1 & 2)' laat zich net als 'Paranoid Android' - op de single waarvan het verscheen - doorheen verschillende instrumentaties glijden, zij het op een sterker door adraneline gedreven en daardoor toegankelijker wijze dan laatstgenoemde. De overige songs verraden duidelijker het era 'OK Computer'. Onder hen het adembenemende 'How I Made My Millions', een pianoballade waarop we de vocals gefilterd door een Xanax-waas horen, waarvan het niet te verstaan is hoe deze nooit op de plaat beland is. Daarnaast opnieuw enkele alteratieve versies die inspelen op de intrigerende multifunctionaleit van de nummers: 'Climbing Up The Walls' krijgt van Zero 7 een triphop-makeover die met een rokerig film noir-sfeertje dweept, terwijl de live-versie een snerpende onderduise dreiging injecteert. Deze laatste komt alweer uit een grandioze Radio One-sessie, waaruit we ook een breekbaarder 'No Surprises' tot de succesnummers kunnen rekenen. De alweer torenhoge kwaliteit van de tweede cd compenseert hier voor de armer gestoffeerde dvd en maakt ook van deze opgesmukte editie een must-have.

In tegenstelling tot heroprakelingen van oude platen met een handvol krakende demo's en een inferieure geschrapte track, zijn deze drie re-issues een voorbeeld voor de platenfirma's die oude glorieën opnieuw in de spotlights willen plaatsen. Dankzij het extra beeldmateriaal en de uitvoerig gestoffeerde bonusdiscs krijg je een scherper overzicht van de evolutie van de grootste alternatieve rockband aller tijden. Deze boxen verantwoorden weldegelijk de heraankoop. Schenk je originelen maar weg aan een jongere generatie die de platen nog moet leren kennen en haal zelf de definitieve versies in huis: iedereen content!
E-mailadres Afdrukken
 
Radiohead re-issues

Advertentie
Banner
Advertentie

TEST