Banner

X-Men: First Class

8.0
Vincent Van Peer - 04 juni 2011
alt
alt
alt
alt

'Spider-Man' en de 'X-Men' hebben per stuk toch twee genreklassiekers op hun conto staan en ook mindere goden als 'Iron Man' en 'Thor' mochten eerder al op niet geheel stijlloze wijze de multiplexen in uw buurt bestormen. Helaas: voor elke kleine topper heeft Marvel ook drie stevige stinkers in z'n stal staan: 'Daredevil', 'Elektra', 'The Incredible Hulk' (of nog: 'Hulk') of 'Fantastic Four', iemand? Om van alle sequels nog maar te zwijgen. Ten bewijze: 'X-Men Origins: Wolverine', die wanvertoning die wij sedertdien vakkundig uit ons geheugen hebben gewist. Máár: er is nog hoop! Deze week krijgen Xavier en zijn gevolg immers een herkansing, en wel in de vorm van het fantastische 'X-Men: First Class', in tegenstelling tot wat de lamme titel doet vermoeden een meer dan puike avonturenfilm met branie, stijl én gevoel. Of: hoe goeie superheldenfilms ook gewoon goeie films kunnen zijn. James: de geekgasms, graag!

'First Class' neemt ons mee terug naar de jeugdjaren van Professor X en Magneto, in gelukkiger jaren nog gewoon Charles Xavier (James McAvoy) en Erik Lehnsherr (Michael Fassbender) geheten. Terwijl de een zijn telepathie aanwendt om grieten te scoren - hey, hoe zou u zelf zijn? - jaagt de ander met zijn magnetische krachten op nazigespuis. We schrijven de swinging sixties en we zitten in volle Koude Oorlog. Wanneer Charles door de CIA wordt ingelijfd, komt hij met Erik in contact en samen zetten ze de jacht in op Sebastian Shaw (Kevin Bacon), Eriks oude leermeester en tevens een uiterst krachtig mutant, die - zo gaat dat nu eenmaal bij superschurken - probeert een kernoorlog te ontketenen om de wereld van de mensheid te ontdoen.

En dat is het verhaal in een notendop, want binnen een mum van tijd verschijnen er nog een dozijn mutanten op het toneel, allen met hun eigen motivaties en specialiteiten. Uitschieters zijn een jonge, maar alreeds donkerblauwe Mystique (Jennifer 'Winter's Bone' Lawrence), de supersonische Banshee (Caleb Landry Jones is u misschien bekend als "Fraternity Guy" uit 'The Social Network' of "Boy on Bike" uit 'No Country For Old Men') en Emma Frost, een telepathische ijsvorstin vertolkt door een voortreffelijk gecaste (en indrukwekkend gedecolleteerde) January Jones (Betty uit 'Mad Men'). 'First Class' duurt twee uur en een kwartier, en binnen die tijd gebeurt er onnoemelijk veel, maar de grote klasse van de film is enerzijds hoe helder hij de mythologie van de originele comics weet uit te diepen zonder de non-geeks uit het publiek totaal te desoriënteren, en anderzijds hoe duidelijk het verhaal in beeld wordt gebracht. 'First Class' is één van die zeldzame actiefilms waarin je altijd weet wie waar wanneer is, en waarom die iets doet. In 2D! Dat zien wij nu eens graag!

De personages worden ook verder en (zo kwam het ons voor) oprechter uitgewerkt dan we gewend zijn in dit soort franchises, en wel dankzij een werkelijk uitstekend scenario. 't Is nu niet dat regisseur Matthew Vaughn ('Kick-Ass') opeens begint te pijlen naar de diepste motivaties van nevenpersonages als Azazel, Riptide of Havok, maar de belangrijke bijrollen, zoals die van Raven (Mystique) of Hank McCoy (Beast) worden alleszins geloofwaardig ingevuld. En zelfs als dat niét zo zou zijn, waren wij nóg helemaal mee geweest. 'First Class' draait immers helemaal rond de gedoemde vriendschap tussen Charles en Erik, en dat verhaal gaat een stuk dieper dan een doordeweeks superheldenverhaal hoort te gaan. Een tweetal momenten in de film zijn oprecht ontroerend, en dat komt doordat Vaughn twee uur lang de tijd neemt om rustig zijn personages uit te werken. De finale breuk tussen de twee zorgt meteen voor een knoert van een kippenvelmoment. Misschien alleen voor geeks, maar toch.

Voor het grootste deel is die goeie vibe bij de hoofdpersonages natuurlijk te danken aan de geweldige vertolkingen van James McAvoy, die van een in se redelijk saai, goody-two-shoes personage toch nog een coole kerel maakt, en vooral Michael Fassbender, die als Magneto barst van onstuimige cool en broeierig charisma. Fassbender is, dat wist u al (zie 'Inglourious Basterds', 'Fish Tank' en 'Hunger') een geweldig acteur, maar ook, zo blijkt, een geboren leading man die hier zijn meer dan terechte doorbraak mag beleven. Minstens even geslaagd is de nieuwe stijl die Vaughn aan de X-Men franchise geeft. Singers stijl was altijd modern-realistisch met een dikke scheut sci-fi, terwijl Vaughn zijn mutanten plaatst in een retrosetting die het midden houdt tussen James Bond en - vreemd, maar wij moesten er steeds aan denken - 'Inglourious Basterds'. (Ter verduidelijking: de duikboot van de slechterik is vintage Bond, terwijl January Jones een perfect evil Bondgirl zou zijn. Eriks wraakqueeste deed dan weer vaak denken aan die van Shoshanna, en de vertolking van Kevin Bacon aan die van Christoph Waltz. Bovendien is Fassbender, net als Clive Owen, gewoon James Bond zónder hem te hoeven spelen. Ziezo!)

Voorts laat Vaughn de bevlogen, ironische punkattitude van 'Kick-Ass' varen ten voordele van klassieke story-telling en sfeerschepping. De toon van de film schippert voortdurend tussen donker en cool. De scènes waarin Michael Fassbender jacht mag maken op gevluchte nazikopstukken zijn uitzonderlijk graaf, terwijl zijn back story, over zijn traumatiserende kindertijd in een concentratiekamp (de openingsscène van Singers origineel werd nog eens overgedaan voor deze prent), heel morbide zijn, zeker voor het genre. Gelukkig valt er ook nog wat te lachen: enkele cameo's (één in het bijzonder) zijn ongemeen briljant en kleine rolletjes worden vaak geweldig ingevuld, met scherp oog voor geinige typecasting (Michael Ironside is de Amerikaans generaal en Rade Serbedzija de Russische, all right!). Ook onnoemelijk plezierig: Michael Fassbender mag zijn beste Frans en Spaans bovenhalen, en Kevin Bacon mag monologen afsteken in het Russisch én het Duits: "Wunderbar!" Zo wordt 'First Class' een lange, maar voortreffelijk gebalanceerde actiefilm.

Er valt nog zoveel te vertellen - over de fijne draai die wordt gegeven aan de Cuban Missile Crisis, of de mooie special effects bijvoorbeeld - maar best van al kunt u 'm (zoals steeds) gewoon zelf gaan bekijken. Er zullen er altijd wel zijn die de film niet serieus zullen nemen omdat er superhelden in voorkomen, maar so be it. 'X-Men: First Class' zal misschien niet even zwaarwichtige thema's aansnijden als pakweg 'The Tree of Life', maar weet wel donders goed hoe een verhaal verteld dient te worden. Dat is mijns inziens nog steeds de eerste taak van cinema en daar slaagt-ie met verve. Doe er met andere woorden gerust cynisch over, maar 'First Class' is zonder twijfel de beste titel uit de reeks, en één van de beste superheldenfilms tout court. Noem het gerust een zeer straffe film. Wunderbar!

E-mailadres Afdrukken
 
X-Men: First Class
VS / 2011
Regie: Matthew Vaughn
Scenario: Ashley Edward Miller; Zack Stentz; Jane Goldman; Matthew Vaughn
Met: Michael Fassbender; James McAvoy; Jennifer Lawrence; Rose Byrne; Kevin Bacon; January Jones; Nicholas Hoult; Oliver Platt
Duur: 131 min.



Advertentie
Banner
Advertentie

TEST