Banner

Mean Creek

8.0
Dennis Van Dessel - 07 januari 2005




'Did you ever look out over a lake and think of something buried underneath it? Buried underneath it. Well man, that's just about as buried as you can get.' Dat zegt Burt Reynolds in John Boormans film 'Deliverance', een prent waarnaar herhaaldelijk wordt verwezen over de loop van 'Mean Creek'. Mensen doen dat constant, dingen begraven - de zogenaamde lijken in de kast. Teleurstellingen, geheimen uit het verleden waar we ons voor schamen. We stoppen ze weg onder de oppervlakte, en de enige vraag die dan nog overblijft is hoe we daarmee leven. Debuterend regisseur Jacon Aaron Estes is met 'Mean Creek' al zowat alle internationale filmfestivals afgelopen, en telkens kreeg hij haast unanieme lof voor een verrassend gevoelige, intelligente prent. Het is een film met vrijwel uitsluitend oudere en jongere tieners in de cast, maar het is allesbehalve een tienerfilm. De plot lijkt voorspelbaar en voor de hand liggend, maar wordt hier louter gebruikt voor een fascinerende vraagstelling rond moraliteit: waar trekken we de grens? Wat kunnen we onszelf vergeven van al die dingen, begraven onder de oppervlakte van ons leven?

'Mean Creek' speelt zich af in een klein stadje in landelijk Oregon, waar er schijnbaar nog uitgestrekte natuurgebieden bestaan en rivieren waar je een dag lang over kunt varen zonder iemand tegen te komen. George (Josh Peck), is de flink uit de kluiten gewassen pestkop van de plaatselijke school - een dikkerdje, die constant rondloopt met een dure videocamera maar geen vrienden lijkt te hebben en zich dan maar laat gelden door z'n vuisten te gebruiken. Nadat George z'n tenger, intelligent klasgenootje Sam (Rory Culkin) een pak slaag geeft, besluiten Sam, zijn oudere broer Rocky (Trevor Morgan) en diens vriend Marty (Scott Mechlowitz) om wraak te nemen. Samen met nog een vriend, Clyde (Ryan Kelley) en Sams vriendinnetje Millie (Carly Schroeder) zullen ze George uitnodigen voor een boottochtje en hem tijdens een spelletje uitdagen om zich uit te kleden en in het water te springen. Vervolgens zullen ze hem simpelweg achterlaten, om naakt en vernederd terug naar huis te lopen.

Vanuit dat gegeven kun je nog zowat alle richtingen uit: een gemeen thrillertje over de machtsposities tussen de jongens, een drama à la 'Stand By Me', over de emoties van de jonge personages, of zelfs een ordinaire klucht uit de 'American Pie'-traditie. Wat de machinaties van de plot betreft, liggen op dat moment nog alle wegen open, maar Estes kiest voor de minst voor de hand liggende route: een grondige uitdieping van z'n personages, tot ze driedimensionele figuren worden met een eigen verstand en een eigen stem, een vrije wil buiten de vereisten van de plot. 'Mean Creek' is een zeldzaamheid in die zin dat we personages krijgen van onder de veertig, die tóch blijk geven van min of meer rijpe emoties en enige intelligentie. Wanneer Sam en Rocky praten over een plan om wraak te nemen op George, is het eerste dat Sam vraagt: 'Zijn wij dan niet even erg als hij?' Ook later, tijdens het boottochtje zelf, zien we hoe er constant twijfels blijven bestaan over wat ze nu precies moeten doen. Doorzetten of toch maar het hele plan afblazen?

Wat zo mooi is aan 'Mean Creek', is dat geen enkel personage zo eenduidig is als hij of zij aanvankelijk lijkt. George geeft in het begin de indruk gewoon een dik ettertje te zijn, die het verdient een afstraffing te krijgen - maar daarna leren we hem beter kennen als een erg eenzame jongen, die vervreemd is van zijn omgeving en niet kan communiceren met z'n leeftijdsgenoten. Bijgevolg haalt hij dan maar wild naar hen uit, telkens wanneer ze iets verkeerds zeggen of doen. Sam is de eerste die zich morele vragen stelt bij hetgeen hij George wil aandoen - hij wil zich niet verlagen tot het niveau van de pestkop die hem in elkaar heeft geslagen. Rocky gedraagt zich stoer, maar hij wil ook maar z'n jongere broertje beschermen. Clyde heeft het moeilijk met het feit dat zijn vader voor een andere man heeft gekozen en hij nu wordt opgevoed door een homoseksueel koppel. En zelfs Marty, de stoere leider van de bende, die op alles een antwoord klaarheeft, krijgt elke dag opnieuw fysieke en emotionele klappen te incasseren van zijn eigen vader. 'Mean Creek' is een film die op een soms pijnlijk accurate manier observeert hoe de personages spreken en zich gedragen - tijdens een vroege scène zien we bijvoorbeeld hoe een gesprek bij Sam en Rocky thuis ontaardt in een absoluut niet kwaad bedoeld gevechtje tussen de beide broers - maar die ook heel goed weet waarom ze zo spreken en zich zo gedragen. Elk personage heeft zo z'n eigen motivaties en wat er ook gebeurt in de film, het is altijd logisch en geloofwaardig.

Wat de plot betreft doet 'Mean Creek' soms denken aan Larry Clarks film 'Bully', maar waar Clark (zoals wel vaker) voornamelijk interesse toonde in de sensationele aspecten van de plot (geef mij seks en geweld, en veel ervan!), probeert Estes met opmerkelijk succes om door te dringen tot de psyche van z'n personages. Vanzelfsprekend loopt het boottochtje hopeloos uit de hand, en de manier waarop de hoofdfiguren vervolgens op hun situatie reageren, is bijzonder fascinerend en realistisch - Marty is pragmatisch, hij wil zich vooral zo weinig mogelijk problemen op de hals halen. Millie distantiëert zich van alles wat er gebeurt: 'Ik was er wel bij, maar ik heb niets gedààn.' De anderen zitten met schuldgevoelens en proberen tegen Marty in te gaan, maar het karakter van de oudere jongen is nu eenmaal te dominant om het van hem te kunnen winnen. De dynamiek van die groep, het feit dat ze allemaal hun eigen gevoelens hebben en genoeg verstand om er uiting aan te geven, verheft 'Mean Creek' mijlenver boven eender wat dat Larry Clark ooit heeft gepresteerd, en doet zelfs denken aan de film 'River's Edge', die een soortgelijke thematiek behandelde op een even bedachtzame manier. (Die film is niet makkelijk te vinden, maar als u aan een kopie kunt komen, mag u het zeker niet laten.)

Het acteerwerk is verrassend sterk, gelet op het feit dat de hoofdacteurs allemaal jonger zijn dan twintig. Scott Mechlowitz toont ons na het lamentabele 'Eurotrip' dat hij wel degelijk kan acteren - als Marty heeft hij duidelijk een showstelende rol, met een resem goed geschreven one-liners. (Rocky tegen Marty: 'Iedereen wil het plan afblazen.' Marty: 'Dan is iedereen een vagina!' - geestig, maar toch cru genoeg om te kunnen geloven dat een personage als Marty het ter plekke zou bedenken.) Het zijn echter Josh Peck als George en Rory Culkin als Sam die op mij het meeste indruk nalieten. Culkin was 14 op het moment van filmen, Peck (die schijnbaar ouder is dan hij eruit ziet) 17, maar ze krijgen hier moeilijk, emotioneel geladen materiaal om te spelen en ze zetten nooit een stap verkeerd. Peck heeft een monoloog op het bootje die voldoende is om over je hele lijf kippenvel te doen uitbreken.

Mensen zijn nooit zo eenvoudig als ze lijken - er ligt altijd een oneindig deel van hun persoonlijkheid begraven, vlak onder de oppervlakte van de rivier. 'Mean Creek' is een film die dat zeer goed begrepen heeft en ons op een intelligente, oprecht emotionele, steeds volstrekt fascinerende manier kennis laat maken met op z'n minst enkele verschillende delen van die persoonlijkheid. Dit is rauwe, essentiële cinema.

http://www.meancreekmovie.com/
E-mailadres Afdrukken
 
Mean Creek
USA / 2004
Regie: Jacob Aaron Estes
Scenario: Jacob Aaron Estes
Met: Rory Culkin; Ryan Kelley; Scott Mechlowitz; Trevor Morgan; Josh Peck; Carly Schroeder
Duur: 87 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST