Banner

The Mother

8.0
Jeroen Ruymen - 13 juli 2004




Als regelmatig bioscoopbezoeker word je vaak geconfronteerd met films die veel beloven, maar uiteindelijk weinig waarmaken. In een aantal zeldzame gevallen gebeurt - zoals in dit meeslepend Brits gezinsdrama - net het omgekeerde. 'The Mother' gaat, net zoals de meeste matineefilms, uit van een typisch huiselijke situatie, in dit geval een onverwacht overlijden, en voert vervolgens het drama met bakken aan. Dit zou voor ondergetekende in normale omstandigheden al genoeg zijn om stante pede de zaal te verlaten, maar hier neemt men een bocht van 180 graden en krijg je een verbluffend staaltje cinema voor de kiezen.

May (Anne Reid) en Toots (Peter Vaughan) maken zich klaar voor een trip naar Londen om er hun zoon Bobby en dochter Paula te bezoeken. Je merkt meteen dat dit een koppel is dat uitgekeken is op elkaar. Het enige wat Toots doet, is mopperen op alles en nog wat, terwijl May zwijgzaam helpt. In absolute stilte sjokken ze naar de trein en door de stad naar het huis van hun zoon. Dit is een uitgeblust echtpaar, met niets omhanden. Tijdens hun verblijf bij de kinderen slaat het noodlot toe en sterft Toots aan een hartaanval. May wil niet alleen terug naar huis gaan en besluit om bij haar zoon in te trekken.

Tot nu toe loopt alles precies zoals je van een doordeweeks tv-drama mag verwachten, maar toch zijn er enkele nuances die erop wijzen dat er meer is en gaat komen. De zoon bij wie May inwoont, is een carrièreman en ook zijn vrouw streeft een vruchtbare loopbaan na. Hun huishouden is dan ook in handen van een Poolse kuisvrouw en de kinderen worden voor hun opvoeding toevertrouwd aan een au pair. Dit alles merk je door aandachtig te letten op wat zich discreet in de achtergrond voltrekt, want het is subtiel in beeld gebracht. Laat je even je aandacht verslappen, dan heb je het gegarandeerd gemist.
Aan haar lot overgelaten, wendt May zich tot Darren (Daniel Graig), de enige die tijd voor haar heeft en wil maken. Deze aan drugs en medicijnen verslaagde dertiger is de vriend van haar dochter en eveneens de klusjesman in het huis van haar zoon. Gaandeweg groeit er tussen de twee een seksuele spanning, die eindigt tussen de lakens.

Waar deze prent mee staat of valt, is haar geloofwaardigheid. Is het aannemelijk dat een kersverse weduwe een seksuele relatie begint met de vriend van haar dochter? Niet echt, maar in 'The Mother' komt het gegeven volstrekt plausibel over. Dit is geen doorsnee gezin, maar één met totaal ontspoorde gezinsverhoudingen, die kampt met een overvloed aan onverwerkte drama's. May voelt zich al heel haar leven ongelukkig en liet al meer dan eens haar kinderen in de steek toen ze van haar demonen probeerde weg te vluchten. Paula heeft haar dit nooit vergeven, wentelt zich in zelfbeklag en benadrukt de nood aan affectie van haar moeder. Zeggen dat ze een vat vol emoties is dat op uitbarsten staat, is dan ook een understatement.
Haar broer is de complete tegenpool: hij heeft alle emotie verbannen uit zijn leven en heeft een gezin dat geen liefdevol nest is, maar een façade die in stand moet worden gehouden. Bij zijn succesvol leven horen een mooi huis, een knappe vrouw en prachtige kinderen. Dit is dan ook geen huwelijk dat uit liefde is tot stand gekomen, maar onder maatschappelijke druk.

De kracht die van 'The Mother' uitgaat, schuilt in de manier waarop May wordt geportretteerd. Van zodra het haar duidelijk is dat haar kinderen haar liever kwijt dan rijk zijn, trekt ze resoluut de egoïstische kaart. Voor haar geen populaire keuzes meer. Anne Reid levert een acteerprestatie af om "U" tegen te zeggen. Aan de éne kant zet ze een manipulatieve moeder neer, die enkel en allen aan haarzelf denkt, maar aan de andere kant geeft ze ook gestalte aan een kwetsbare, gekrenkte vrouw, die op zoek is naar affectie. Het kan niet makkelijk zijn om het ene moment een emotioneel en fysiek afgeleefde vrouw te spelen, om nog geen ogenblik later uiterst sensueel voor de dag te komen.

Het scenario van Hanif Kureishi geeft ook weinig ruimte aan het hoofdpersonage, je weet weinig of zelfs niets over haar beweegredenen en dit in schril contrast met de vele informatie die je over de andere personages en hun (luxe)problemen meekrijgt.
Een tweede pluim gaat naar Roger Michell. De manier waarop hij alles in beeld brengt, dwingt respect af. Met Changing Lanes probeerde hij eerder al een ernstige film af te leveren, maar waar hij daar teveel de moralistische toer opging, weet hij met 'The Mother' die valkuil behendig te ontwijken. Hij velt geen oordeel, wijst niemand met de vinger en laat de kijker zélf zijn conclusies trekken.
Ook nu valt op dat hij geen ééndimensionale personages neerzet. Ieder karakter heeft verschillende lagen en het is aan de toeschouwer om ze te ontdekken. Opmerkelijk is dat hij dit vaak doet door de personages door elkaar te laten praten, waardoor de conversatie op zich dan ondergeschikt wordt aan de onderlinge reacties. Beetje bij beetje kom je zo meer te weten over de onderhuidse spanningen.
Slechts één enkele keer gaat Michell uit grondig de bocht: het laatste shot is er één dat er niet had mogen zijn, omdat het gewoon niet in het geheel past.

Dit had makkelijk een prent kunnen zijn die teerde op de principes van het Jerry Springer-format: "Mijn moeder heeft een relatie met mijn vriend." 'The Mother' kiest er echter voor een gezinsdrama te zijn waarin het ieder voor zich is. Waarin de grenzen van het aanvaardbare en toelaatbare verkend worden, maar men toch nooit de sensationele en goedkope toer op gaat. Een aangename ontdekking.
E-mailadres Afdrukken
 
The Mother
GB / 2004
Regie: Roger Michell
Scenario: Hanif Kureishi
Met: Anne Reid; Peter Vaughan; Anna Wilson-Jones; Daniel Craig; Danira Govich; Harry Michell; Rosie Michell; …
Duur: 112 min



Advertentie
Banner
Advertentie

TEST