Banner

21 Grams

8.0
Dennis Van Dessel - 04 februari 2004




Ze zeggen dat we allemaal 21 gram lichter gaan wegen op het exacte moment dat we sterven, fluistert Sean Penn ons toe aan het einde van '21 Grams'. En blijkbaar is dat echt zo, een arts heeft aan het begin van de 20ste eeuw een onderzoek gedaan waarin hij een stervende op een speciale combinatie bed/weegschaal legde, en wachtte op hun dood. Bij dieren vond dit plotselinge gewichtsverlies niet plaats - de 21 gram werden dan ook toegeschreven aan de ziel die het lichaam verlaat, en die bij dieren niet aanwezig is. Een toepasselijke titel, want als er iets is dat deze film heeft, dan is het wel een ziel. Een diep gekrenkte, zwaar door het leven teleurgestelde ziel, honderdmaal vertrappeld. Maar t󣨬 ondanks alles, nog steeds optimistisch in z'n geloof in de menselijke goedheid. Alejandro González Iñárritu, de regisseur van 'Amores Perros', maakt zijn Amerikaans debuut met '21 Grams', en weet zijn reputatie van uitzonderlijk groot talent te bevestigen.

Sean Penn speelt Paul Rivers, een terminaal zieke man die wacht op een transplantatiehart, maar weinig hoop koestert er tijdig één te zullen krijgen. Zijn vriendin probeert hem te overtuigen om sperma te doneren zodat zij later een kind van hem zal kunnen krijgen. Maar in extremis krijgt hij toch nog de gelegenheid z?n leven te verlengen, wanneer een vader samen met z'n twee dochtertjes overreden wordt en sterft. Paul krijgt het hart van deze man, maar kan niet rustig slapen tot hij te weten kan komen van wie het afkomstig is. Zijn zoektocht leidt hem naar Christina Peck (Naomi Watts, uit 'Mulholland Drive'), die dus buiten haar man ook haar beide kinderen verloren is.

Benicio Del Toro vult de driepersoonsstructuur van de film aan met zijn rol van Jack Jordan, een kleine crimineel die na z?n laatste vrijlating een born again christen is geworden. Een enkele seconde onoplettendheid achter het stuur, en een paniekreactie daarna zijn echter voldoende: hij overrijdt de man en kinderen van Christina en pleegt vluchtmisdrijf.

De levens van die drie mensen komen (letterlijk) tot een pijnlijke botsing, die hen alledrie enkel achterlaat met wanhopige vragen naar de reden van dit alles. Waarom moest een man sterven om Pauls leven te rekken, indien niet te redden? Waarom moest Christina iedereen verliezen die ze had? Waarom moest Jack, die nog zó z'n best doet om een goed, christelijk leven te leiden, net op het verkeerde moment op de verkeerde plaats zijn? We zien de personages uit '21 Grams' radeloos op zoek gaan naar antwoorden waar die niet te vinden zijn: in onmogelijke liefde, in een geloof dat plots volslagen betekenisloos lijkt, in wraak die toch nooit zal volstaan, in drank, in drugs... En niets dat helpt.

Al het voorgaande klinkt behoorlijk deprimerend, en dat is het ook. Maar het klinkt ook behoorlijk eenvoudig, een rechttoe-rechtaan drama, en dàt is het zeker niet. Iñárritu begint, in navolging van Amores Perros, behoorlijk met de structuur te schuiven, vertelt het eenvoudige verhaal van zijn film op een ingewikkelde manier. Er wordt heen en weer gesprongen in de tijd dat het een lieve lust is, we zien de gevolgen van oorzaken die we nog niet kennen, we vullen zelf stukjes in zoals we ervan uitgaan dat die gebeurd zouden kunnen zijn, enkel om later onze vermoedens bevestigd, dan wel ontkracht te zien. Tijdens het eerste uur ben je continu bezig met het ordenen en herordenen van de gebeurtenissen in een zekere mate van chronologie. Dan pas begint de rode draad van het verhaal duidelijker zichtbaar te worden, en wordt het eenvoudiger om de draagwijdte van bepaalde sleutelscènes in te schatten.

Die eigenaardige structuur, die de eerste helft van '21 Grams' soms moeilijk te volgen maakt, werd vaak bekritiseerd, maar zet de gebeurtenissen op eenvoudige chronologische volgorde, en je hebt lang zo'n krachtige film niet meer. Deze puzzelvorm verplicht de kijker immers om vanaf de eerste tot de laatste minuut bij de les te blijven, je moet en je zàl blijven nadenken, er is een voortdurende inspanning van het publiek vereist. Krijg je nu de gebeurtenissen in hun gewone volgorde, dan krijg je een relatief eenvoudig, makkelijk te volgen drama dat je passief over je heen laat waaien. Dan is het plots niet meer nodig om zoveel van jezelf in die film te investeren, en de emotionele betrokkenheid wordt minder. En bovendien (dat moet ook gezegd worden), zouden een aantal onwaarschijnlijke toevalligheden in de plot dan ook veel beter naar de oppervlakte komen, terwijl ze nu vrijwel onopgemerkt voorbij gaan.

'21 Grams' is een loodzwaar drama, over mensen die vergiffenis zoeken, een bepaalde vorm van verlossing, zodat ze 's nachts zouden kunnen slapen zonder wakker te liggen van de geesten uit hun verleden. Veel van de impact van de film ligt bij de acteurs: Sean Penn speelt hier een doodziek man, en maakt nog meer indruk dan in ?Mystic River? (hoewel dat er ook aan kan liggen dat hij in een veel betere film zit). Naomi Watts gooit àlle ijdelheid overboord en speelt een vrouw die mentaal volkomen in elkaar is gestuikt - vaak ziet ze eruit alsof ze al dagenlang niet meer geslapen heeft, laat staan een bad genomen, haar ogen continu rood van de tranen. De scène waarin haar verteld wordt dat haar beide kinderen dood zijn, is immens indrukwekkend - gefilmd met een handgehouden camera (zoals alles, trouwens), tussen de ruggen van de beide dokters door, alsof de cameraman zelf gegeneerd was om erbij te zijn. Je ziét de wereld van die dame instorten, het valt af te lezen van haar gezicht, uit haar ogen. Benicio Del Toro is al net zo goed: we hebben zijn gekwelde gezicht al eerder gezien, maar de immense intensiteit die hij hier aan de dag legt overtreft zelfs zijn werk in 'Traffic'. Hiermee heeft hij 'The Hunted' alweer ruimschoots goedgemaakt.

Iñárritu filmt het hele ding handgehouden - de hoofdpersonages hebben geen stabiliteit in hun leven, geen zekerheden, waarom zouden wij dat moeten hebben? Het beeld is vaak korrelig, de kleuren sterk verbleekt, en tóch is dit geen geaffecteerde camerazwierderij, zoals mindere regisseurs dat zouden gebruiken om een gebrek aan inhoud te maskeren. Ik probeerde me op een bepaald moment voor te stellen hoe een scène uit '21 Grams' eruit zou zien in stabiel gefilmde, glossy 35 mm film. Het rauwe effect, de urgentie die van het hele ding uitstraalt, zou voor een groot deel wegvallen.

'21 Grams' zal ongetwijfeld felle voor- en tegenstanders hebben: het is een lood-, maar dan ook loodzware film en soms moeilijk om te volgen, een film waar je voor moet wérken. Maar wie die moeite wil doen, krijgt er iets heel moois voor terug. Zeer warm aanbevolen.

http://www.21-grams.com/index.php

E-mailadres Afdrukken
 
21 Grams
USA / 2003
Regie: Alejandro González Iñárritu
Scenario: Guillermo Arriaga
Met: Sean Penn; Naomi Watts; Benicio Del Toro; Charlotte Gainsbourg; Melissa Leo; Clea DuVall
Duur: 125 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST