Banner

Jackie Brown

7.0
Ben Conaerts - 12 januari 2010




'Jackie Brown' zal waarschijnlijk altijd een beetje the odd one out blijven in de filmografie van Quentin Tarantino. Het is niet enkel de enige boekverfilming in zijn oeuvre, het is ook zijn meest ernstige film en wellicht net daardoor een van de minst gewaardeerde. Is dat terecht? Ik vind alvast van niet. 'Jackie Brown' zit weliswaar niet op hetzelfde niveau als de instant classics Pulp Fiction en Reservoir Dogs, maar QT moest al straf uit de hoek zijn gekomen als hij dat niveau opnieuw had gehaald, toch? Dat is meteen ook het grootste probleem van besprekingen als deze: indien 'Jackie Brown' door iemand met minder talent was geregisseerd, zouden we het vast over 'een hoogtepunt' hebben gehad. Omdat het Tarantino is, hebben we het nu vaak over 'een lichte teleurstelling'. Zegt dat dan iets over de kwaliteiten van de film, of over ons verwachtingspatroon?

In plaats van te vergelijken, kunnen we dus beter gewoon even kijken naar 'Jackie Brown' zelf, een film die - net als Eyes Wide Shut bijvoorbeeld - met de jaren alleen maar interessanter lijkt te worden. Jackie Brown (Pam Grier) is een luchtvaartstewardess die wordt gearresteerd terwijl ze geld en drugs het land binnensmokkelt. Om zichzelf een gevangenisstraf te besparen, besluit ze de agenten te helpen in hun jacht op haar opdrachtgever, wapenhandelaar Ordell Robbie (Samuel L. Jackson met een hilarische coiffure annex sik). Intussen maakt Robbie er werk van om een van zijn gekliste werknemers via borg vrij te krijgen. Daarvoor doet hij een beroep op de sympathieke bemiddelaar Max Cherry (Robert Forster), die nadien ook Jackie Brown uit de gevangenis moet vrijkopen. Cherry wordt tot over zijn oren verliefd op haar en besluit haar te helpen waar hij kan. Met zijn medewerking bedenkt Jackie een ingenieus plan waarbij ze zowel de politie als Ordell Robbie te slim af wil zijn. De inzet bedraagt een half miljoen dollar: geld dat Robbie dringend nodig heeft om met een gerust gevoel uit de wapenhandel te kunnen stappen.

Dieper ingaan op Jackie Browns listigheden zou ons waarschijnlijk te ver leiden, maar net als in Pulp Fiction slaagt Tarantino erin om een vrij complexe plot op een heldere manier te vertellen. De methode die hij daarvoor aanwendt, doet onvermijdelijk denken aan de verhaalstructuur van Rashomon van Akira Kurosawa: de hele intrige wordt getoond vanuit de perspectieven van de verschillende betrokkenen. Zo krijgen we in 'Jackie Brown' de uiteindelijke uitvoering van Jackies opzet vanuit drie personages te zien. Eerst volgen we Jackie zelf, vervolgens zien we de capriolen van Ordells amateuristische handlangers Louis Gara (Robert De Niro) en Melanie Ralston (Bridget Fonda), en tot slot zitten we in het spoor van Max Cherry, die zijn cruciale taak schijnbaar probleemloos vervult. Het gevolg is dat de hele sleutelscène zo'n twintigtal minuten in beslag neemt, terwijl je na tien minuten - zo niet eerder - al weet hoe de vork precies in de steel zit. Het zijn wellicht dit soort scènes die ertoe hebben geleid dat 'Jackie Brown' weleens een te lange film wordt genoemd, een film waarin er nog wat scènes geschrapt moeten worden.

Daarbij komt nog eens dat er bijzonder veel wordt gepraat zonder dat er veel gebeurt - iets wat Tarantino later, met Death Proof, nog meer zal worden aangewreven. Hier zijn de dialogen pittig, volkomen naturel en bij momenten geniaal, niet zelden wanneer Ordell Robbie het woord heeft. Eigenlijk is dat hele personage de ultieme belichaming van gangster-cool: de manier waarop hij, in het kantoor van Max Cherry nota bene, zijn voeten op het bureau legt, zijn sigarettenassen in een koffiemok laat vallen en zijn cash geld tevoorschijn haalt, is gewoon priceless. Je ziet aan Cherry dat hij het liefst in lachen zou uitbarsten, ware het niet dat hij aan Robbie nog een flinke duit kan verdienen.

'Jackie Brown' zit vol met dat soort personages die zichzelf net iets te serieus nemen zonder het zelf te beseffen. De slonzige bankovervaller-op-retour Louis Gara, die voortdurend met een verdwaasde blik rondloopt; Robbies surfer girl Melanie, wiens ambities uitsluitend bestaan uit high worden en tv kijken; en de twee agenten die de good cop/bad cop-strategie zo nadrukkelijk toepassen dat het haast belachelijk wordt. Het warme hart van de film wordt echter gevormd door Jackie Brown en Max Cherry, de enige twee personages met wie wellicht iedereen kan meevoelen: doodgewone mensen die weleens twijfels hebben bij wat ze doen en dromen van een ander en beter leven.

Jackie en Max worden niet enkel verbonden door hun gevoelens voor elkaar, maar ook door hun liefde voor muziek, in het bijzonder voor The Delfonics, een soul- en funkgroep van rond 1970. De rest van de filmmuziek komt uit ruwweg dezelfde periode en hetzelfde genre: 'Across 110th Street' van Bobby Womack, dat uitstekend wordt gebruikt tijdens de begin- en eindscène; Randy Crawfords 'Street Life'; 'Baby Love' van The Supremes; en zelfs een lied dat door Pam Grier zelf wordt gezongen - enfin, het is waarschijnlijk de beste soundtrack die ik ooit gehoord heb, zonder overdrijving. De songs roepen bovendien precies de sfeer op waar Tarantino naar op zoek was: de sfeer van 'Shaft', 'Superfly' en andere zogeheten Blaxploitationcinema - cinema gemaakt door zwarte acteurs en hoofdzakelijk bestemd voor een zwart publiek.

In dat kader moeten we wellicht ook de verandering begrijpen die Tarantino heeft aangebracht ten opzichte van Elmore Leonards 'Rum Punch', de roman waarop 'Jackie Brown' is gebaseerd. Terwijl Leonard zich zijn Jackie had voorgesteld als een blanke vrouw , is ze hier zwart. Je moet niet lang speculeren over de reden van die aanpassing. Zoals de Kill Bill-saga Tarantino's hommage is aan de martial art-films en Death Proof op zijn beurt aan de grindhouses, zo is 'Jackie Brown' een ode aan de Blaxploitation van de jaren '70. Met Pam Grier, niet toevallig de toenmalige koningin van het genre, in de hoofdrol. Madame Grier (die haar comeback overigens niet helemaal kon waarmaken in de volgende jaren) had zich geen mooier eerbetoon kunnen wensen. Tarantino's beste is dit inderdaad niet, maar het blijft een scherpe, inventieve misdaadfilm.

E-mailadres Afdrukken
 
Jackie Brown
USA / 1997
Regie: Quentin Tarantino
Scenario: Quentin Tarantino
Met: Pam Grier; Samuel L. Jackson; Robert Forster; Bridget Fonda; Michael Keaton; Robert De Niro
Duur: 154 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST