Banner

Monty Python's The Meaning of Life

7.0
Dennis Van Dessel - 06 september 2007





Scenario en cast: Graham Chapman, John Cleese, Terry Jones, Terry Gilliam, Michael Palin, Eric Idle
105 min. / GB / 1983

Monty Python was op sterven na dood tegen de tijd dat 'The Meaning of Life' uitkwam. De originele tv-reeks liep al niet meer sinds 1974, en ook al hadden de twee films die ze in de tussentijd maakten ('The Holy Grail' en 'Life of Brian') een enorm succes genoten, iedereen kreeg het gevoel dat het vet van de soep was. Alle leden van de troep waren ondertussen met andere dingen bezig, het was mooi geweest. 'The Meaning of Life' was hun laatste reünie, hun testamentfilm. En hoewel hij zonder twijfel de minste van de drie Pythonfilms is, kan ik me veel slechtere testamenten voorstellen dan dit.

Het voornaamste probleem met 'The Meaning of Life', en de reden waarom hij in vergelijking met de andere films een beetje licht uitvalt, is de structuur. Terwijl er in 'The Holy Grail' en 'Life of Brian' nog werd toegewerkt naar een min of meer samenhangend verhaal waar de verschillende grappen en sketches aan werden opgehangen, laten de Pythons dat voornemen hier gewoon helemaal achterwege. We beginnen met een voorfilm van 15 minuten, 'The Crimson Permanent Insurance', geregisseerd door Terry Gilliam, waarin enkele bejaarde bureaucraten plots in opstand komen en met hun rekenmachines en linealen een rebellie tegen het zakenleven organiseren. Daarna zijn we vertrokken voor een twaalftal afzonderlijke sketches, die voor het gemak allemaal worden samengebracht onder de noemer the meaning of life. Die sketches hebben niets met de voorfilm te maken (hoewel we er naderhand wel nog één keer op terugkomen) en ze hebben ook nauwelijks uitstaans met elkaar. De Pythons richten hun satirische pijlen op de kerk, op het schoolsysteem, het leger, ziekenhuizen, charmezangers en verse vis. Ze tuimelen van de éne scène naar de andere, en omdat ze eigenlijk geen enkele goede reden kunnen bedenken waarom al die stukjes bij elkaar zouden horen, plakken ze er achteraf maar het etiket "de betekenis van het leven" op. Alles maakt deel uit van de betekenis van het leven.

Dat is absoluut een zwak punt waar de film maar moeilijk overheen komt. Het had misschien al een groot verschil gemaakt om één centraal personage te nemen. Ze hadden met dat personage nog steeds dezelfde bokkensprongen kunnen maken in tijd en ruimte zonder dat ooit te verklaren - zo lang ze maar één centraal gezicht hadden gekozen om ons door de film te leiden. Zonder dat, ben je je wat al te bewust dat je naar een collectie sketches aan het kijken bent. Het gevolg is dat er wat te weinig vaart in de film zit - tegen de tijd dat een situatie echt op kruissnelheid komt, wordt wel weer overgeschakeld naar iets anders. Geen probleem in een tv-programma van 30 minuten, maar in een volwaardige film stoort dat wel.

Het ironische is wel dat 'The Meaning of Life' een aantal van de grappigste Monty Python-sketches bevat. De Pythons zijn nooit leuker dan wanneer ze religie te kakken zetten (de wonden zitten blijkbaar diep), en hier krijgen we een paar pareltjes: een schoolpriester gaat voor in een hymne waarin de leerlingen vriendelijk vragen of God hen niet tot puree wil draaien of op de barbecue leggen. En dan is er natuurlijk de onvergetelijke musicalscène 'Every Sperm Is Sacred', die 'Always Look On the Bright Side of Life' met gemak van z'n troon stoot als ultieme Pythonsong. De Pythons zelf beweren misschien dat de betekenis van het leven het organiserend principe is achter de film, maar als er al iets is dat de sketches aan elkaar bindt, dan is het wel het systematisch ontmaskeren van alles wat zichzelf als autoriteit voordoet. In een klassieke Britse kostschool heeft een leraar seks met zijn vrouw waar zijn leerlingen bijzitten, als onderdeel van hun opleiding. Vervolgens spelen een tiental kleine, magere leerlingen een spelletje rugby tegen achttien potige, haast schuimbekkende leerkrachten, terwijl alle anderen joelend toekijken. Het leger is een oneffectief zootje ongeregeld dat een voorbijgestreefde kolonisatiedrang vertegenwoordigt, de kerk is er enkel om mensen te verhinderen condooms te gebruiken en in ziekenhuizen zijn ze meer geïnteresseerd in machines die "ping" doen dan in hun patiënten. De Pythons hebben een aangeboren wantrouwen van instituten, van organisaties, die de drijfkracht achter veel van hun beste materiaal vormt.

Zoals te verwachten is bij een sketchfilm, zijn niet alle segmenten van dezelfde kwaliteit - een scène waarin enkele soldaten vastbesloten zijn om een verjaardagsfeestje te vieren, midden in een oorlogszone, duurt te lang en maakt uiteindelijk een wat al te voor de hand liggend punt duidelijk (oorlog is waanzin, zeg ik u!). Ook een bizar intermezzo met clowneske figuren die op zoek zijn naar een vis is euhm... eigenlijk weet ik nog steeds niet wàt het precies is. Zelfs een kleine 25 jaar na datum blijft dat een raadselachtig stukje cinema, dat valt onder de categorie funny, but not ha-ha-funny.

Wanneer 'The Meaning of Life' scoort, scoort hij fenomenaal - de sketch rond Mr. Creosote is zonder meer het ranzigste, maar ook één van de grappigste dingen die de Pythons ooit gedaan hebben. Op z'n beste momenten glijdt de film af naar een heerlijk surrealisme (een in roze geklede man die uit een koelkast gekropen komt en een liedje begint te zingen, waarom niet?). Alleen kan de Pythonbende dat niveau voor de eerste keer geen hele film lang volhouden. Jammer, maar niettemin - het deuntje van 'Every Sperm Is Sacred' zal voor de rest van mijn leven in m'n kop zitten.

E-mailadres Afdrukken
 
Monty Python's The Meaning of Life
GB / 1983
Regie: Terry Jones; Terry Gilliam
Duur: 105 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST